Anasayfa » Yönetim ve Organizasyon I Strateji » Yeni Dünyada Girişimciliğin Zorlukları ve Girişimcilere Bazı Öneriler

Yeni Dünyada Girişimciliğin Zorlukları ve Girişimcilere Bazı Öneriler

Entrepreneurİnovasyon ve girişimcilik konularında çok sık yazmıyorum ancak bu konuların dünyada en önemli, üzerinde en çok düşünülmesi gereken konular olduğunu düşünüyorum.

Girişimcilik, tüm ülkelerin kendileri açısından artırmayı arzu ettikleri, büyük destekler verdikleri ve uygun iklimler oluşturmaya çalıştıkları bir konu. İnovasyon ile kol kola yürüyen, inovasyon ile kesişen bir konu. Ülkemizde de girişimcilik ve inovasyona yönelik son yıllarda önemli destekler verilmeye başlandı. Girişimcilik ülkemizde de gittikçe gelişen, desteklenen, tercih edilen ve önemli bir ekosistem haline gelen bir alan.

 

Girişimciliği desteklemek ile ilgili pek çok farklı ülke modeli ve uygulaması var. Örneğin ABD’ de melek yatırımcılar, risk sermayesi şirketleri,i IPO’ lar ön planda iken, Türkiye’ ye de devlet teşvik ve destekleri ön planda. Elbette ülkemizde de sermaye ve yatırımcılık tarafında bir hareketlilik var. Ancak hala son derece sığ durumda. Bu sebeple bu boşluğu devletimiz dolduruyor. İyi de yapıyor.

 

seri-girisimcilik-290x1665-10 sene öncesine göre çok fazla sayıda, melek yatırım şirketi, yatırım ağları, risk sermayesi şirketleri, girişimcilik platformları ve derkenleri var. Ekosistem büyüyor ve büyüdükçe daha fazla girişimcilik konuşur oluyoruz. Özellikle de 80 ve 90′ lı yıllarda doğan kuşaklar arasında, hatta 2000′ li kuşakta bile çok fazla sayıda girişimci var. Gençler eskiden devlet veya kurumsal şirketleri tercih ederken, artık gittikçe fazla sayıda genç kendi işinin sahibi olmayı hedefliyor. Bu ekonomimizin gelişimi, yeni istihdam ve inovatif üretim açısından son derece umut verici bir tablo.

 

Öte yandan, girişimcileri finansman sorunu dışında bekleyen en önemli sorun, girişimleri için uygun analizleri yapabilmek, iş modellerini ortaya koyabilmek. Özellikle finansörlerin en temel beklentileri, girişimcilerin iş fikirlerini, doğru değer önerisi modelleri, iş modelleri ve gelir modelleri ile ortaya koyabilmeleri. Hatta mümkünse prototip üretmiş ve piyasa sürüp geri bildirim almış olmaları. İşte sorun bu noktada başlıyor.

 

4ABD ve İngiltere gibi ülkelerde, bu konularda çok fazla sayıda kitap, eğitim programı, hızlandırıcı, mentor, rehber ve organizasyon var. Girişimciler, pek çok farklı model ve çerçeveye göre iş fikirlerini teste tabi tutup, farklı analizler yapıp, planlarını bunlara dayandırabiliyorlar. Bu metodolojiler genel kabul gördüğünden, hem kendileri hem de yatırımcılar aynı dili konuşuyorlar. Yatırımcıyı ikna edebilmek için avantaj teşkil ediyor. Oysa ülkemizde temel düzey girişimcilik eğitimleri ve bazı derneklerin eğitim/çalıştay içeren organizasyonları hariç kaynak sıkıntısı yaşanıyor.Bizde genellikle girişimciler, temel düzey bir iş planı ile, finansman bulur bulmaz (genellikle KOSGEB veya TÜBİTAK) yola hemen koyuluyorlar. Bizde yatırımcıların kriterleri de ABD ve İngiltere’dekiler gibi değil. Çok daha farklı bir bakış açıları var. ABD, İngiltere veya AB ülkelerindeki yatırımcılar gibi sabırlı değiller. Daha farklı riskler ile karşı karşıyalar. Daha somut, daha ölçeklenebilir, daha çabuk ticarileşebilecek fikir, ürün veya hizmet modellerine bakıyorlar. Hatta belirli ölçüde gelir üretmiş, nakit akışları olan, bir ölçüde yola çıkmış ilerleyen yatırımlara yöneliyorlar. Girişimin dünyada potansiyel taşıması önemli zira, Türkiye’ de pazarlar daha dar. Bu sebeple yatırımcıların risk iştahları düşük. Yatırım yapılabilir şirket belirlerken inanılmaz dikkatli ve hassaslar. Sermayeye erişim için rekabet çok fazla.

 

Türk girişimciler,  ya devletten, ya da binbir güçlükle, alabilirlerse bu yatırımcılardan aldıkları destekle işe atılıyorlar. Çoğu da zaten fikir seviyesini aşmış, ürün ve hizmet satan, yola çıkmış, gelir üreten girişimciler. Burada girişim kurulması öncesi veya erken dönem iş modeli, değer önerisi modeli veya gelir modeli hatalarına sık rastlıyoruz. Maalesef yatırımcılar da nakit akış kapasitesine çok fazla odaklı olduklarından, mevcut başarıları baz alarak yatırım yapma eğilimindeler. Oysa iş modeli veya gelir modelinde yapılan bir hata, 1 veya 2 sene sonra önünüze ciddi bir sorun olarak çıkabiliyor. Bu bağlamda, “para kazanmaya başlamış”, “yatırımcı validasyonunu aşmış”, “nakit ile ilgili pozitif tablo içinde olan” girişimler yatırım alırken, bundan sonrası için hem yatırımcı, hem de girişimci açısından bazı riskler ortaya çıkıyor.

 

imagesBaşarılı bir girişim için vazgeçilmez unsurlar, fikir, yatırım, ekip, pazarlama ve satış. Bunlardan, fikir; iş fikri, değer önerisi, iş modeli ve gelir modelinden oluşuyor. Girişimci iyi, inovatif ve özgün iş fikrini; iyi bir değer önerisini, iyi bir iş modeli ve gelir modeli ile birlikte ortaya koymak zorunda. İş planı, hem yönetim, hem de finansman açısından en önemli girdi. İyi bir iş planı, finansmana ulaşma noktasında ikna edici. Sonrası ve en önemlisi, hem sabit, hem de işletme sermayesi yönetimi açısından iyi bir yatırım alabilmek. Erken yatırım olmasa bile, tüm şirketler bir noktada ek sermaye ihtiyacına gereksinim duyuyor. Çoğu zaman,öz kaynaklar veya hasılat, yeni girişimlerde bu sermaye ihtiyacını ortadan kaldırmıyor. Ekip, hem işi kurarken, hem yatırım alırken, hem de büyütürken belki de fikir kadar önemli olan ikinci bileşen. İyi, farklı özelliklere sahip, iş fikri, ürün, hizmet ve iş modeli ile uyumlu, çeşitli yetkinliklere sahip ekipler, başarılı oluyor. Hatta fikir vasat, modeller vasat, sermaye yetersiz bile olsa, bazen iyi bir ekip şirketi aylar ve yıllarca ayakta tutabiliyor. Son olarak, pazarlama ve satış.

 

Bence Türk insanı son derece girişimci. İnovatif. İyi fikirler bulmada, yenilikçi fikirler geliştirmekte sıkıntımız yok. İyi ekipler kurmada genellikle sorun olmuyor. Yetkinlik havuzumuz son derece zengin. Ayrıca devlet destekleri ve gittikçe gelişen yatırımcı ekosistemi de bence girişimciler için iyi bir başlangıç sağlıyor.

 

risk_istahiBence sorun, girişimcilerimizin iş fikirlerini valide etmeleri, modellemeleri ve satış/pazarlama tarafında yaşanıyor. Pek çok gelecek vaat eden girişim, yanlış iş modelleri, yetersiz gelir modelleri veya yetersiz pazarlama/satış nedeniyle harcanıyor. Girişimcilik esasen çoğu kişinin sandığı gibi iyi fikir bul, ekip kur, finansman bul ve zengin ol tarzı bir iş değil. Girişimcilik, müthiş bilimsellik, kuşkuculuk, risk yönetimi ve yetkinlik gerektiriyor. Bazı alanlarda tecrübe gerektiriyor. Her iyi fikri olan, iyi ekibi olan, para bulan grup başarılı bir girişim ortaya koyamıyor.

 

“Tazedirekt.com” örneği bize çok büyük dersler veriyor. Tüm girişimcilerin bu başarısızlık hikayesini iyi araştırmasını öneriyorum.

 

Ülkemizde girişimci olmak isteyen, bu yolda giden, başında olan herkese bazı tavsiyelerim var. Bunlar, son 20 yılda karşılaştığım 150′ den fazla girişimden, ki bunların %70′ inden fazlası başarısız örnekler, aldığım ve paylaşmak istediğim dersler.

 

  • İyi bir fikir tek başına hiç birşeydir. Fikriniz, bir değer önerisi içermiyor, iş modeliniz kötü veya gelir modeliniz belirsiz ise (ayrı ayrı veya hepsi bir arada da olabilir) lütfen yola çıkmayın. Önce bu konular üzerinde biraz çalışın.
  • Fikrinizi, ürün veya hizmete dönüştürmeden, iyi bir iş planınız olsun. İş planınız, yukarıdaki tüm modelleri içersin.
  • İyi fikir ve modeller ile yola çıkarken, ortaya koyacağınız ürün ya da hizmeti, hedef kitlenizin bir kısmı üzerinde mutlaka test edin, geri bildirimler alın. Belki pivot etmeniz gereken durumlar olabilir. Belki model ve planlarınızda değişiklikler yapmanız gerekebilir.
  • İyi fikir veya modeller geliştirirken, kendi fikir ve modellerinizi sarsın. Diğer dostlarınızın sarsmasını sağlayın. Sarsmaktan kastımız, çok boyutlu ve gerçekçi eleştiriler. Eleştirel düşünün, eleştirel düşünenlerin, alandaki uzmanların, hedef pazar kitlenizin fikrini alın. Ancak asla moral bozmayın. Vazgeçmeyin. Sadece geri bildirimi alıp, süzgeçten geçirip, bir girdi olarak inovasyon, model ve karar süreçlerinize katın.
  • Finansmana dikkat. Pek çok mükemmel girişim, kötü finansal planlama nedeniyle başarısız oluyor. İş planınız çerçevesinde ortaya koyacağınız proforma finansallar ve sermaye ihtiyacını hafife almayın. Uzun bir süre, bu işten para kazanmayabilirsiniz. Ayakta kalmanız ve dayanmanız gerekebilir. Nakit akışlarını ve finansalları en kötü ihtimali göz önünde bulundurarak hazırlayın. Bırakın, yatırımcıların gözünü boyamayı. Siz gerçekçi olun. Yatırımcı için değil, kendiniz için iş kurduğunuzu unutmayın. Kendinizi asla kandırmayın.
  • Girişimcilik, iş modelleri, gelir modelleri, yönetim modelleri, start uplar, başarı hikayeleri üzerine sürekli okuyun, yerli ve yabancı uzmanlara danışın, vakaları araştırın, dersler çıkartmaya çalışın.
  • Start up veya girişimlerin en ihmal ettikleri konu iş planlarına ek bir risk yönetim planıdır. iyi bir risk yönetim planınız olsun. İşinize ilişkin senaryolarınız olsun ve bu senaryolar dahilinde, planlarınızı çeşitlendirmeye çalışın. Krizi değil, riski yönetmeyi düşünün. Riskleri önceden öngörmek ve yola hazır, esnek planlar ile devam etmek çok önemlidir. Bu anlamda birkaç ayrı iş planınız, stratejiniz olmalı. Ayrıca pivot etmek kavramını araştırın. Pivot etmek bazen sizi kurtaracak şeydir. Ürün, hizmet, modeller ve pazarlar ile ilgili pivot edebilir, yeni yollara gidebilirsiniz. Esnek olmanızı öneriyorum.
  • Ekip kurarken çeşitliliği ve tamamlayıcılığı olan bir ekip kurun. Herkes aynı background veya tecrübeden ise, bu ekip başarılı olamaz. Mutlaka ekibinize iş alanınız ile ilgili teknik, idari, pazarlama özellikleri güçlü tamamlayıcı kişileri dahil edin. Bilmediğiniz bir işe girmenizi de asla tavsiye etmem. Hele de ekipte bu bilinmeyen işle ilgili tecrübeli, yetkin ekip üyeleriniz (hatta daha iyisi ortaklar) yok ise.
  • Satış ve pazarlama konusunu asla hafife almayın. Satamazsanız batarsınız. İyi pazarlama yapmazsanız, satamazsınız. Daha en başından bu noktaya odaklanmak gerekiyor. Gelir modeli ile birlikte, satış/pazarlama stratejileri net olarak belirlenmeli ve bütçelendirilmeli.

Girişimcilerimize başarılar diliyorum.

Etiketler:
Önceki yazılarım
Sonraki yazılarım

Hakkında bertankaya

Bir Cevap Yazın

E-Posta adresiniz yayınlanmadı

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>


Yenile



Yukarıya Git